three × two =

18 − 5 =

 

Period nakon I svetskog rata, proveden je u sagledavanju posledica i načinjene štete tokom trogodišnje okupacije. Ne bismo mnogo pogrešili kada bismo rekli da je samo zgrada ostala, jer je većina inventara iz nje odnešena ili uništena. Nekako u hodu je bila popravljana i prepravljana za potrebe Vojne bolnice i lečenje ranjenika. Ratna šteta naneta gimnaziji je nakon konačne procene iznosila 632.000 dinara. Tek nakon 1922. škola je stekla iole normalna sredstva za izvođenje nastave, dobijenih na ime naknade načinjene ratne štete.

Po uvođenju Šestojanuarske diktature, usvojen je i novi Zakon o srednjim školama.Pored sprovođenja mera za jačanje duha „integralnog jugoslovenstva u okvirima kraljevske dinastije“ prosvetne i upravne vlasti su imale pravo i obavezu da sve nastavnike koji im se učine nemarnim, indiferentnim ili sumnjivim“, pozivaju na odgovornost, što se u samoj gimnaziji i nekoliko puta desilo.

Tridesete godine prošlog veka su bile teške za izvođenje nastave, pre svega zbog dotrajalosti sredstava i opreme, ali su bile i godine kada su obeležavani značajni jubileji u Zaječaru. Stota godišnjica od oslobođenja Timočke krajine od Turaka je obeležena 1933. godine, a a tri godine kasnije održana je proslava stogodišnjice od osnivanja Glavne škole – prve zaječarske gimnazije. Godinu dana kasnije joj je, za vekovno postojanje i veliki doprinos vaspitanju i obrazovanju uručen Orden Svetog Save I stepena.

Zaječar u međuratnom periodu – trgovački i kulturni centar Timočke krajine

Zaječarska privreda se zanivala na zanatskoj i poluindustrijskoj preradi poljoprivrednih proizvoda i rudnim bogatstvima. Najznačajniji privredni objekti tog doba bili su: parna pivara, 8 mlinova, kožara, ciglane dve električne centrale i 5 rudnika. Nasuprot privatnog vlasništva nekolicine imućnijih građana, stanovnici varoši, naročito Vlaške Male i Brestaka, su se bavili pljoprivredom. Zaječar je tada,  sa svojih oko 12.000 stanovnika, i na raskrsnici železničkog i drumskog saobraćaja prema Moravi, Dunavu, Nišu i Bugarskoj bio najnaprednije i najuređenije mesto u istočnom delu Srbije, današnjim rečnikom – lider u regionu.

Na kraju poslednje školske godine u miru, 1939/40, zaječarska gimnazija imala je 924 učenika, najviše od njenog osnivanja. Šestog aprila 1941. godine, Nemačka je sa svojim saveznicima napala Jugoslaviju, a svega 13 dana kasnije fašističke trupe umarširale su u Zaječar. Nastava je, ponovo, prekinuta zbog ratnih prilika.

 

  • Fotografija i informacije preuzeti su iz monografije Gimnazija i stručne škole u Zaječaru 1836/37 – 1986/87 

 

 

Vladimir Stojković