four × three =

one × two =

 

Značajne društvene promene koje su usledile nakon II svetskog rata, nisu zaobišle ni obrazovanje i vaspitanje. Novo društveno uređenje dovelo je i do stvaranja novog školskog sistema, proširenja mreža škola i novih nivoa, kao i odvajanja škole od crkve. U jezgru novog školstva bila je marksistička osnova i duh narodnooslobodilačke borbe i socijalističke revolucije. I škole u Zaječaru i okolini su pošle tim novim putem.

U prvoj posleratnoj školskoj godini predavani su sledeći predmeti: srpski jezik, ruski jezik, istorija, geografija, biologija, matematika, crtanje, muzika i fiskultua – na nižem nivou. Na višem, uz ove navedene još i : francuski i latinski jezika, astronomija, filozofija, fizika, hemija i higijena. Iz tadašnjih upisnica evidentan je i manji broj učenika, koji se pod uticajem roditelja, opredelio za učenje veronauke.

Posleratna gimnazija u Zaječaru

U tom periodu je značajan i doprinos nastavnika gimnazije u Sindikalnoj podružnici, gde su obavljali zadatke od pripreme đaka za školske i vanškolske aktivnosti, do neposrednog angažmana u tadašnjem društveno-političkom životu. Njihova reč mogla se čuti na gotovo svim manifestacijama, akcijama, tribinama. Samo neka od predavanja koja su držali profesori zaječarske gimnazije su i: Uslovljenost drušvenog vaspitanja, Ustavne borbe u istoriji naroda, Razvitak hemijske industrije u timočkom basenu, Srednje škole u Sovjetskom savezu i njihov razvitak itd.

U sklopu borbe protiv staljinističkog dogmatizma i Informbiroa, koja je mnoge stvarne ili navodne pristalice koštala slobode pa i života, posebna je pažnja pridavana prosveti. Narodni odbor oblasti timočke nalaže gimnazijskoj upravi da vrši „stalni uvid nad proučavanjem tema iz marksizma-lenjinizma kod profesora i nastavnika“,  zahteva se borba protiv učenja napamet, i prisutno je nezadovoljstvo zbog odevanja učenika, pa se preko razrednih strarešina zahteva „suzbijanje kaćiperstva i mondenstva kod naših učenika“.

Izvođenje su i ekskurzije, od lokalnih – u Negotin, Bor, Bukovo, Niš, Beograd. Učenici 8. razreda su ’48. putovali na zagrebački velesajam u okviru sedmodnevne ekskurzije.

Učenici VII-3 na radnoj akciji čišćenja snega 1947. godine

O tadašnjem vremenu možda su najbolje svedočanstvo ostavile teme pismenih zadataka. Učenici su mogli da pišu na neku od sledećih tema: O lijepa, o draga, o slatka slobodo (Gundulić), Kraj spomenika palih u ratu, Naša je zemlja primer borbe a slobodu i primer života u slobodi (Tito), Uloga srednjoškolske omladine u izvršenju Petogodišnjeg plana.

Razumevanje uloge KP Jugoslavije ulazi u vaspitne ciljeve, pa učenici početkom 50-ih pišu obrađujući i ove teme: Drug Tito- simbol naše borbe, Priča o mazgi koja je spasla partizana, Pionirima je zadatak da uče, Mi smo danas u centru pažnje naprednog sveta.

O opštem rapoloženju  u posleratnoj eri obnavljanja i izgradnje novog društva i nove zemlje, govori i tema maturskog pismenog zadatka iz srpskog jezika. Maturanti su 30. juna  1951. pisali rad na temu: Naš put do slobode bio je dug i težak, ali nam još ne daju da budemo svoji na svome.

 

 

 

 

  • Fotografije i informacije preuzeti su iz monografije Gimnazija i stručne škole u Zaječaru 1836/37 – 1986/87 

 

 

Vladimir Stojković